Metoda poznawcza, co to takiego?

Metoda poznawcza jest rodzajem terapii psychologicznej, która została stworzona w latach 60 XX wieku na Uniwersytecie w Pensylwanii. Autorem jej założeń jest amerykański psychiatra Aaron Temkin Beck. Uznaje się ją za jedną z najskuteczniejszych form terapeutycznych w przypadku zaburzeń obsesyjno-kompulsywnych, stresu pourazowego, nawracającej depresji, zaburzeń osobowości oraz schizofrenii.

Na czym polega terapia poznawcza?

Ta bardzo wszechstronna metoda terapeutyczna oparta jest na twierdzeniu, że zasadniczy wpływ na nastrój i sposób funkcjonowania człowieka ma zniekształcony sposób myślenia. Pacjent nierealistycznie postrzega siebie, różne sytuacje życiowe i szeroko pojętą rzeczywistość, co jest wynikiem głęboko zakorzenionych nieadekwatnych przekonań o sobie, świecie i innych. Zadanie tej metody to zmiana tych przekonań, co prowadzi do długotrwałej poprawy samopoczucia psychicznego i fizycznego, a co za tym idzie zmiany sposobu funkcjonowania w społeczeństwie.

Filarem terapii poznawczej jest rozpoznanie i zrozumienie problemów pacjenta w kontekście trzech ram czasowych. Obejmują one: sytuację teraźniejszą, czy aktualne myśli i zachowania; okoliczności poprzedzające powstanie problemu (na przykład utrata pracy, zakończenie związku, choroba); oraz okres rozwoju pacjenta, czyli czas, w którym kształtował się trzon jego przekonań. Podczas spotkań terapeutycznych chory uczy się rozpoznawać swoje emocje i myśli za nimi stojące, a następnie obiektywnie je oceniać i zastępować nowymi bardziej adekwatnymi do rzeczywistości.

Techniki metody poznawczej

W przebiegu terapii poznawczej bardzo ważne jest zbudowanie bliskiej więzi opartej na empatii i zaufaniu, pomiędzy pacjentem a psychoterapeutą.  W relacji tej obie strony biorą czynny udział. W miarę postępu terapii coraz większy wpływ na jej przebieg zaczyna mieć pacjent. To on może zdecydować, jaki problem chce omówić na danej sesji i aktywnie w niej uczestniczy. Bardzo istotnym elementem w przebiegu procesu terapeutycznego jest technika zadań domowych. Psycholog wyznacza je do wykonania na każdą następne spotkanie. Jest to bardzo ważny element pozwalający na zachowanie ciągłości terapii, dzięki temu pacjent pracuje nad swoim problemem na co dzień, a nie wyłącznie podczas spotkań. Bardzo często jest to lektura traktująca na temat problemu.

Kolejnym ważnym aspektem jest zorientowanie na cel. Już na samym początku terapii osoba, która się na nią zgłosiła, ma za zadanie, z pomocą psychoterapeuty, zdefiniować swój główny problem oraz sformułować cel, jaki chciałaby w trakcie trwania terapii osiągnąć.

Metoda poznawcza koncentruje się na edukacji pacjenta. Ma za zadanie nauczenie rozpoznawania swoich trudności i samodzielnego radzenia sobie z nimi w przyszłości, aby zapobiec nawrotom choroby.

Cały proces terapeutyczny składa się z 14-16 spotkań. Skuteczność i sam przebieg terapii zależy w dużej mierze od samego pacjenta, jego zaangażowania w proces rozwiązywania problemów oraz jego wcześniejszych doświadczeń terapeutycznych.

Dodaj komentarz